ضرورت فهم و درک صورتهای مالی ( قسمت دوم)

 

فعالیت در عرصه های اقتصادی از جمله سرمایه گذاری بدون درک مناسب نسبت به اطلاعات مالی که در قالب صورت های مالی هر واحد تجاری متجلی می گردد کاری بسیار مخاطره آمیز خواهد بود . می توان گفت که قابل دسترس ترین اطلاعات در خصوص بررسی وضعیت شرکتها ، گزارش های مالی آن است که در فواصل زمانی مشخص در اختیار ذینفعان قرار می گیرد این منابع غنی اطلاعاتی ، نقش بارزی در تصمیم گیری صحیح استفاده کننده دارد . استفاده کننده از صورتهای مالی جهت استفاده مفید باید بتواند در مرحله اول درک و فهم درستی از صورتهای مالی را داشته باشد .

صورتهای مالی اطلاعات شفاف و درستی از میزان سودآوری شرکتها ، میزان نقدینگی و میزان دارایی و بدهی ها و قدرت فروش و حاشیه سود شرکت را افشا می کنند . مدیران شرکت ، بستانکاران ، سرمایه گذاران می توانند با مراجعه به این اطلاعات از وضعیت گذشته شرکت و کنونی آن با خبر شوند . تحلیل گران از طریق درک و فهم صورتهای مالی و تجزیه و تحلیل گذشته و حال شرکت و پیش بینی وضعیت آینده ی شرکت مطلع می شوند و نسبت به خرید یا عملکرد آن تصمیم می گیرند و یا درباره آن قضاوت می کنند . تحلیل صورتهای مالی کاری دقیق و فنی است . بسیاری از تحلیل گران و سرمایه گذاران از درک درست صورتهای مالی عاجز هستند و بدین خاطر بسیاری از سرمایه گذاران و معامله گران اقبالی به آن نشان نمی دهند و بعد از مدتی سرخورده می شوند و عطایش را به لقایش می بخشند و بعد از مدتی آن را کاری بیهوده می دانند و از طرف دیگر اکثر سرمایه گذاران و تحلیل گرانی که در دسته تحلیل گران بنیادی قرار می گیرند از جمله نهادهای مالی ( هلدینگ ها ، شرکت های سرمایه گذاری و سبدگردان و.. ) قرار دارند و نسبت به بررسی و تحلیل صورتهای مالی اقدام می کنند آن را بشکلی ناقص و سطحی انجام می دهند و عمدتاً با محاسبه برخی از نسبتهای مالی ، تحلیل حساسیت و بررسی پروژه های شرکت ، صورتهای مالی را مورد بررسی و تحلیل قرار می دهند اما در واقع فهم صورتهای مالی فراتر از این موضوعات است . تحلیل گر و سرمایه گذار حرفه ای باید دارای دامنه وسیعی از اطلاعات و فنون از جمله اشراف کافی به دانش و فن حسابداری ، حسابرسی ، اقتصاد خرد و کلان ، مدیریت ریسک ، آشنا به مدیریت استراتژیک ، آشنا به بازارهای جهانی ، سیاستهای پولی و مالی ، بودجه دولت و... باشد.

  بخش عمده از سرمایه گذاران نسبت به درک اهمیت صورتهای مالی واقف نیستند و آنچه برای آنها اهمیت دارد مبلغ سود ، سود هر سهم و تحلیل حساسیت فروش و پروژه ها شرکت است . فهم صورتهای مالی فراتر از این موضوعات است . هر شخصی که بخواهد  بصورت حرفه ای در بازار سرمایه فعال باشد باید به فهم صورتهای مالی اشراف داشته باشد . پایه و اساس تجزیه و تحلیل و ارزیابی شرکتها ، فهم صورتهای مالی است و این یک مسئولیت برای سازمان حسابرسی بعنوان مرجع تدوین کننده استانداردهای حسابداری و همچنین سازمان بورس اوراق بهادار تهران و کلیه نهادهای مالی جهت ارتقا جایگاه و آموزش سرمایه گذاران جهت درک و فهم و پی بردن به اهمیت صورتهای مالی است . در بسیاری از مجامع شرکتهای سهامی عام بخش عمده از حاضرین بعد از تصویب سود تقسیمی جلسه را ترک می کنند و اگر هم تا پایان جلسه حضور داشته باشند از روی بندهای گزارش حسابرس و بازرس قانونی و موارد صورتهای مالی به سرعت رد می شوند و چه بسا خواندن گزارش حسابرس مستقل و بازرس قانونی کسالت بارترین قسمت جلسه باشد و لحظه شماری می کنند که خواندن بندها سریع تمام شود . در بسیاری از مجامع عمومی عادی سالیانه شرکتهای بورسی کمتر سهامداری است که کل صورتهای مالی شرکت را مورد بررسی و کنکاش دقیق قرار داده باشد و بسیار دیده می شود حتی سهامدار عمده که نماینده آن در مجمع جهت هیات رئیسه انتخاب می گردد نیز از اینکه صورتهای مالی را بطور کامل خوانده و بررسی و مورد تحلیل قرار داده باشد کوتاهی نموده است .

تدوین کنندگان قانون تجارت با اشراف به این موضوع در اصلاحیه قانون تجارت مصوب سال 1347 نسبت به بررسی و فهم صورتهای مالی واقف بوده اند بطوریکه در ماده 139 همان قانون مقرر نموده اند که هر صاحب سهم می تواند از پانزده روز قبل از انعقاد مجمع عمومی در مرکز شرکت بصورت حسابها مراجعه کرده و از ترازنامه و حساب سود و زیان و گزارش عملیات مدیران و گزارش بازرسان رونوشت بگیرد . همچنین طبق ماده 7 دستورالعمل اجرایی افشای اطلاعات شرکت های ثبت شده نزد سازمان بورس ، ناشر بورس مکلف است صورت های مالی سالانه حسابرسی شده شرکت اصلی و تلفیقی گروه ، حداقل 10 روز قبل از برگزاری مجمع عمومی عادی و حداکثر 4 ماه پس از پایان سال مالی ارائه نماید که مطمئنا قانون گذار به این موضوع اشراف داشته است که فرصتی جهت بررسی و تحلیل صورتهای مالی جهت سهامداران و سایر ذینفعان فراهم شود و سهامداران در مجامع حضور فعال داشته باشند ولی آنچه دیده می شود عمدتاً تنها توجه سهامداران به سود خالص و سود تقسیمی متمرکز است لذا لازم است که توجه سهامداران ، سرمایه گذاران و سایر ذینفعان به اهمیت صورتهای مالی معطوف گردد و نسبت به بالا بردن کیفیت برگزاری مجامع عمومی عادی سالیانه و رشد فرهنگ سهامداری و از طرف دیگر در اشاعه درست فرهنگ سرمایه گذاری اقدام شود . قدم گذاشتن در حوزه سرمایه گذاری ، مستلزم بستری محکم و مطمئن است که مهمترین آن فهم و درک صورتهای مالی است .